در عصر رسانههای دیجیتال، تصویر بینالمللی کشورها بیش از آنکه صرفاً حاصل تبلیغات رسمی باشد، در بستر تجربیات زیسته و روایتهای بدون واسطه گردشگران مستقل شکل میگیرد. تحلیل سفرنامههای اخیر بلاگربرجسته مراکشی، میدو تراولر، در مناطق مختلف ایران از جمله اهواز، تبریز، تهران، قم و مشهد، دریچهای قابلتوجه به ظرفیتهای فرهنگی، مذهبی و زیرساختی کشور میگشاید.
گزارش حاضر به بررسی عملکرد سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان قرارگاه محوری دیپلماسی فرهنگی کشور، در پشتیبانی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی سوم پرداخته است. بررسی داده های افکارسنجی ها در کشورهای جهان حاکی از وجود ظرفیت های مهمی در زمینه همدلی با جمهوری اسلامی ایران و مخالفت با جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی در جهان است. بااین حال، ارزیابی میدانی اقدام های سازمان نشان دهنده شکافی میان «ظرفیت های سیاستی و محیطی» با «خروجی های عملیاتی» است.
در اقتصاد جهانی امروز، رقابت دیگر تنها بر اساس حجم تولید و هزینههای پایین نیست. تکنولوژی، نوآوری، پایداری و ارزش برند، معیارهای جدیدی هستند که جایگاه کشورها را در زنجیرههای ارزش جهانی تعیین میکنند. برچسب «ساخت ...» روی محصولات، دیگر فقط نشاندهنده محل تولید نیست؛ بلکه پیامی درباره کیفیت، فناوری، قابلیت اعتماد و جایگاه کشور در اقتصاد جهانی است.
رواندا در سال 1994، صحنه یکی از فجیعترین نسلکشیهای تاریخ بشر بود. در کمتر از صد روز، نزدیک به یک میلیون نفر از اقلیت توتسی و هوتوهای میانهرو به قتل رسیدند. اقتصاد ویران، زیرساختها نابود، و برند ملی رواندا در جهان با یک کلمه شناخته میشد: «نسلکشی». اما رواندا در سه دهه پس از آن، یکی از چشمگیرترین داستانهای بازسازی در تاریخ معاصر را رقم زده است.
وقتی نام یک کشور را میشنویم، گاهی چیزی بیش از تاریخ و فرهنگ آن در ذهنمان شکل میگیرد؛ تصویری از آینده. کشوری که با فناوریهای پیشرفته، دانشگاههای معتبر، شرکتهای نوآور، استارتاپها و محصولات جدید شناخته میشود، فقط یک اقتصاد قدرتمند ندارد؛ تصویری از توانایی خود برای ساختن آینده ایجاد کرده است.
مطالعهای در ترکیه نشان میدهد که ادراک از برند یک کشور، حاصل تعامل عوامل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و رسانهای است، نه صرفاً تفاوتهای نسلی.
برند چرم مشهد، به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین تولیدکنندگان محصولات چرمی در ایران، نام خود را با کیفیت، اصالت و هنر صنعتگران ایرانی گره زده است. این برند در سال 1375 با هدف جلوگیری از خامفروشی پوست، ایجاد ارزش افزوده، اشتغالزایی و کمک به تولید ملی، توسط مهندس رضا حمیدی، از کارآفرینان مطرح کشور، در مشهد مقدس تأسیس شد .
درسا (Dorsa) یکى از برندهاى مطرح و پیشرو در صنعت چرم اىران است که نامش با کىفىت، طراحى مدرن و نگاهى فراتر از تولید پوشاک، عجین شده است.
این داستان میگوید چطور عراق (با وجود دههها جنگ، تحریم، و تروریسم) با تکیه بر «عزاداری حسینی»، برندی از «مقاومت، ایثار، مهماننوازی، و وحدت امت اسلامی» ساخته و چگونه همین رویداد، موتور بازسازی زیرساختها و اقتصاد گردشگری مذهبی عراق شده است.
قرقیزستان پس از فروپاشی شوروی، کشوری ناشناخته با اقتصاد ورشکسته بود. این داستان نشان میدهد که «طبیعت» اگر درست معرفی شود، میتواند موتور محرک برند ملی باشد.
این داستان میگوید چطور بوتسوانا با مدیریت هوشمندانه منابع طبیعی و نهادهای شفاف، برند «ثبات و اعتماد» را در قارهای پرچالش ساخته است.
اگر کمیسیون ملی آیسسکو در ایران مسئول توسعه همکاریهای فرهنگی و علمی جهان اسلام است، چرا هنوز سهم ایران در روایت فرهنگی و تمدنی معاصر جهان اسلام، بسیار کمتر از ظرفیت تاریخی و فکری آن به نظر میرسد؟
این داستان میگوید چطور یک کشور کوچک (4.5 میلیون نفر) با تکیه بر موقعیت استراتژیک و قوانین هوشمندانه، برندی فراتر از یک پروژه مهندسی ساخته است.
این داستان میگوید چطور یک کشور کوچک بدون منابع عظیم و بدون جاذبههای خیرهکننده، با تکیه بر «ثبات، قانونمداری و سبز بودن»، برندی منحصربهفرد در سایه دو غول ساخته است.
این داستان میگوید چطور یک محصول کشاورزی ساده میتواند برند ملی یک کشور را در جهان تثبیت کند و چگونه سریلانکا با وجود بحرانهای سیاسی و طبیعی، برند «چای سیلان» را به عنوان نماد کیفیت و اصالت حفظ کرده است.
امروز قزاقستان یکی از مقاصد اول سرمایهگذاری خارجی در منطقه، میزبان نمایشگاههای بینالمللی (اکسپو 2017)، و کشوری با برند «فرصتهای جدید» است.
بنگلادش در 1971 پس از استقلال، فقیرترین کشور جهان بود. سیل، طوفان، قحطی، فساد، و جمعیت فشرده. کارشناسان پیشبینی میکردند این کشور «موردی غیرقابل درمان» باشد. نیم قرن بعد، بنگلادش دومین صادرکننده بزرگ پوشاک جهان (پس از چین) است. صنعتی که نزدیک به 4 میلیون کارگر – عمدتاً زن – را استخدام کرده و صادرات سالانه آن از 40 میلیارد دلار فراتر رفته است.
این داستان میگوید چطور یک کشور میتواند با تکیه بر «تخصص گرایی»، «کیفیت بالا و قیمت رقابتی»، و «بازاریابی هوشمندانه»، در یک صنعت خاص به برند جهانی تبدیل شود.
ترکیه بدون نفت اوپکی، بدون بلندترین برج جهان، بدون جزایر مصنوعی، با یک صنعت توانسته برند ملی خود را در 150 کشور جهان تثبیت کند: سریالهای تلویزیونی.
ترکیه یکی از پیچیدهترین و چندلایهترین نمونههای برندسازی ملی در جهان معاصر است. این کشور طی دو دهه اخیر تلاش کرده با ترکیب تاریخ عثمانی، گردشگری، صنعت سریالسازی، موقعیت ژئوپلیتیکی و قدرت منطقهای، تصویر جدیدی از خود در جهان ایجاد کند.