مقاله بیستویکم: مجمع تشخیص مصلحت نظام
اتاق عقلانیت راهبردی کشور یا نماد ابهام در حکمرانی کلان؟
اگر مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار است اتاق عقلانیت راهبردی کشور باشد، چرا هنوز بخش بزرگی از افکار عمومی، حکمرانی ایران را پیچیده، غیرشفاف و کوتاهمدت میبیند؟
14050318112306
تاریخ و ساعت خبر:
115
کد خبر:
برند ملی - در جهان امروز،
برند ملی فقط با تبلیغات ساخته نمیشود؛
با کیفیت حکمرانی ساخته میشود.
سرمایهگذار،
رسانه،
نخبگان،
و حتی افکار عمومی جهانی،
کشورها را از طریق:
* ثبات تصمیمگیری،
* انسجام سیاستها،
* و قابلیت پیشبینی حکمرانی
ارزیابی میکنند.
در این میان،
نهادهای عالی تصمیمسازی،
بخش مهمی از تصویر یک کشور را میسازند.
در ایران،
مجمع تشخیص مصلحت نظام یکی از مهمترین این نهادهاست.
نهادی که قرار بود:
* محل حل تعارضات ساختاری،
* اتاق فکر سیاستهای کلان،
* و نقطه تعادل میان منافع مختلف کشور
باشد.
اما پرسش مهم اینجاست:
آیا مجمع تشخیص توانسته به نماد عقلانیت راهبردی ایران تبدیل شود؟
یا بیشتر به نهادی پیچیده، کند و کمشفاف در ذهن افکار عمومی بدل شده است؟
---
# نهادی در قلب حکمرانی کلان
مجمع تشخیص،
فقط یک شورای مشورتی نیست.
این نهاد:
* سیاستهای کلی نظام را بررسی میکند،
* اختلافهای تقنینی را حل میکند،
* و در تصمیمات کلان کشور نقش دارد.
یعنی در سطح نظری،
باید یکی از مهمترین موتورهای:
* آیندهنگری،
* ثبات راهبردی،
* و حکمرانی بلندمدت
در ایران باشد.
اما آیا واقعاً چنین تصویری از آن وجود دارد؟
---
# مسئله اول: نهاد مهم، تصویر عمومی ضعیف
بخش بزرگی از جامعه حتی:
* دقیق نمیداند مجمع چه میکند،
* چه اختیاراتی دارد،
* یا چگونه بر زندگی مردم اثر میگذارد.
در حالی که نهادهای کلیدی حکمرانی،
اگر:
* شفاف،
* قابلفهم،
* و ارتباطپذیر
نباشند،
اعتماد عمومی نسبت به ساختار تصمیمگیری کاهش مییابد.
مجمع،
یکی از مهمترین نهادهای «نامرئی اما اثرگذار» ایران است.
---
# مسئله دوم: مصلحت بدون روایت روشن
خود واژه «مصلحت» در افکار عمومی،
گاه بهجای:
* عقلانیت،
* حل تعارض،
* و نگاه ملی،
به معنای:
* تصمیم پشتپرده،
* ابهام،
* یا سازوکار غیرشفاف
برداشت میشود.
این یعنی:
ضعف در روایتسازی نهادی.
مجمع نتوانسته بهخوبی توضیح دهد:
* چگونه تصمیم میگیرد،
* بر چه مبنایی سیاستها را ارزیابی میکند،
* و دقیقاً چه نقشی در آینده کشور دارد.
---
# مسئله سوم: فاصله با افکار عمومی و نسل جدید
نسل جدید:
* شفافیت،
* توضیحپذیری،
* مشارکت،
* و ارتباط مستقیم
میخواهد.
اما بسیاری از نهادهای عالی حکمرانی ایران،
از جمله مجمع،
هنوز با زبان:
* رسمی،
* بسته،
* و کمتعامل
عمل میکنند.
در نتیجه،
شکاف میان:
ساختار قدرت
و
ادراک عمومی
افزایش پیدا میکند.
---
# مسئله چهارم: سیاستهای کلی بدون اثر محسوس
مجمع در تدوین سیاستهای کلان کشور نقش دارد.
اما سؤال مهم این است:
چند نفر در جامعه،
اثر ملموس این سیاستها را در:
* اقتصاد،
* فرهنگ،
* فناوری،
* یا کیفیت حکمرانی
احساس میکنند؟
وقتی فاصله میان:
سندهای کلان
و
واقعیت روزمره
زیاد شود،
اعتبار سیاستگذاری کلان نیز تضعیف میشود.
---
# مسئله پنجم: ضعف در آیندهپژوهی ملی
یکی از مهمترین وظایف نهادهای عالی راهبردی،
آمادهسازی کشور برای آینده است:
* هوش مصنوعی،
* تغییرات جمعیتی،
* اقتصاد دیجیتال،
* بحران آب،
* مهاجرت،
* و تغییر نظم جهانی.
اما آیا مجمع تشخیص،
در افکار عمومی،
بهعنوان موتور آیندهپژوهی ایران شناخته میشود؟
تقریباً نه.
در حالی که چنین نهادی،
باید یکی از مهمترین مراکز تفکر آینده کشور باشد.
---
# مسئله ششم: ناتوانی در تبدیل حکمرانی به برند ملی
کشورهایی که:
* ثبات نهادی،
* عقلانیت راهبردی،
* و تصمیمگیری بلندمدت
دارند،
در جهان:
* قابل اعتمادتر،
* قابل پیشبینیتر،
* و جذابتر برای سرمایه و همکاری
هستند.
اما تصویر حکمرانی ایران،
در بسیاری از مواقع:
* پیچیده،
* چندلایه،
* و غیرقابل پیشبینی
به نظر میرسد.
مجمع تشخیص،
بهعنوان یکی از نمادهای حکمرانی کلان،
نتوانسته این تصویر را اصلاح کند.
---
# مسئله هفتم: کمرنگ بودن گفتوگوی نخبگانی
در بسیاری از کشورها،
نهادهای عالی سیاستگذاری:
* میزبان گفتوگوی نخبگان،
* محل تضارب آرا،
* و موتور تولید اجماع ملی
هستند.
اما مجمع تا چه حد توانسته:
* دانشگاه،
* بخش خصوصی،
* جوانان،
* و نخبگان مستقل
را وارد فرآیند گفتوگوی راهبردی کند؟
فاصله نهادهای کلان با جامعه نخبگانی،
یکی از بحرانهای حکمرانی ایران است.
---
# مسئله هشتم: نهاد راهبردی بدون برند ارتباطی
امروز حتی نهادهای حکمرانی نیز نیازمند:
* ارتباط حرفهای،
* روایت عمومی،
* و برند نهادی
هستند.
اما مجمع تشخیص،
در فضای رسانهای و افکار عمومی،
بیشتر:
* مبهم،
* دور،
* و کمارتباط
دیده میشود.
در حالی که نهاد راهبردی،
بدون سرمایه اجتماعی،
اثرگذاری پایدار ندارد.
---
# چه باید بکند؟
## ۱. شفافسازی نقش و فرآیند تصمیمگیری
جامعه باید بداند:
مجمع دقیقاً چه میکند و چرا.
---
## ۲. تبدیلشدن به مرکز آیندهپژوهی ملی
ایران نیازمند:
تفکر بلندمدت راهبردی
است.
---
## ۳. تقویت ارتباط با جامعه و نسل جدید
حکمرانی بدون ارتباط،
اعتماد تولید نمیکند.
---
## ۴. تبدیل سیاستهای کلان به نتایج ملموس
سندهای راهبردی باید:
در زندگی واقعی مردم دیده شوند.
---
## ۵. ساخت برند عقلانیت راهبردی ایران
مجمع میتواند نماد:
ثبات،
آیندهنگری،
و حکمرانی حرفهای
باشد،
اگر بتواند از فضای مبهم و بسته فاصله بگیرد.
---
# پرسش پایانی
اگر مجمع تشخیص مصلحت نظام قرار است اتاق عقلانیت راهبردی کشور باشد، چرا هنوز بخش بزرگی از افکار عمومی، حکمرانی ایران را پیچیده، غیرشفاف و کوتاهمدت میبیند؟
برای دانلود فایل ضمیمه کلیک کنید

بازگشت به ابتدای صفحه
پارلمان بخش خصوصی یا بازیگر خاموش برند اقتصادی ایران؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 7
اگر اتاق بازرگانی نماینده بخش خصوصی ایران است، چرا هنوز بخش خصوصی نتوانسته تصویر جهانی قدرتمندی از اقتصاد ایران بسازد؟
بیشتر بدانیم
صدای ایران برای جهان یا رسانهای محدود به مخاطبان همسو؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
اگر معاونت برونمرزی صداوسیما قرار بود صدای ایران برای جهان باشد، چرا هنوز جهان ایران را بیشتر از رسانههای رقیب میشناسد؟
بیشتر بدانیم
موتور دیپلماسی علمی ایران یا نظام دانشگاهی منزوی از جهان؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
اگر وزارت علوم مسئول توسعه علمی کشور است، چرا هنوز «ایران علمی» نتوانسته به یکی از ستونهای اصلی برند ملی ایران تبدیل شود؟
بیشتر بدانیم
برند ملی اینترنتی؛ نقش شبکههای اجتماعی، اینفلوئنسرها و محتوای وایرال
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
تا دو دهه پیش، برند ملی در تلویزیونهای بینالمللی، روزنامههای بزرگ و مجلات معتبر ساخته میشد. یک کشور برای بهبود تصویر خود نیاز به پوشش خبری مثبت در CNN یا بیبیسی داشت. آن روزها تمام شد.
بیشتر بدانیم