مقاله بیستوهفتم: شورای راهبردی روابط خارجی
اتاق فکر دیپلماسی ایران یا نهادی کماثر در روایت جهانی جمهوری اسلامی؟
اگر شورای راهبردی روابط خارجی قرار است اتاق فکر سیاست خارجی ایران باشد، چرا هنوز روایت جهانی ایران بیشتر توسط رسانهها و اندیشکدههای خارجی ساخته میشود تا نهادهای فکری خود ایران؟
14050318161421
تاریخ و ساعت خبر:
166
کد خبر:
برند ملی - در جهان امروز،
سیاست خارجی فقط مذاکره و بیانیه نیست؛
مدیریت تصویر کشور در جهان است.
کشورها دیگر فقط با:
* قدرت نظامی،
* یا اقتصاد
قضاوت نمیشوند؛
بلکه با:
* کیفیت روایت بینالمللی،
* توان تحلیل جهانی،
* و قدرت اقناع افکار عمومی
سنجیده میشوند.
در چنین جهانی،
اندیشکدهها و شوراهای راهبردی،
بخش مهمی از قدرت نرم کشورها هستند.
در ایران،
شورای راهبردی روابط خارجی قرار بود:
اتاق فکر کلان سیاست خارجی جمهوری اسلامی
باشد.
نهادی برای:
* تحلیل روندهای جهانی،
* ارائه راهبرد،
* و کمک به طراحی تصویر بینالمللی ایران.
اما پرسش مهم اینجاست:
چرا با وجود چنین ساختاری،
ایران هنوز در افکار عمومی جهانی،
بیشتر کشوری واکنشی و بحرانی دیده میشود تا کشوری دارای روایت راهبردی منسجم؟
---
# جهان امروز؛ میدان جنگ روایتهای بینالمللی
در عصر دیجیتال،
سیاست خارجی فقط در سفارتخانهها رخ نمیدهد.
امروز:
* رسانهها،
* اندیشکدهها،
* دانشگاهها،
* شبکههای اجتماعی،
* و اتاقهای فکر
روی تصویر کشورها اثر میگذارند.
آمریکا،
چین،
روسیه،
ترکیه،
و حتی قطر،
شبکهای از اندیشکدهها و روایتسازهای بینالمللی ساختهاند.
اما سهم ایران در این میدان چقدر است؟
---
# مسئله اول: اندیشکدهای کمحضور در افکار عمومی جهانی
شورای راهبردی روابط خارجی،
در سطح رسمی جایگاه مهمی دارد،
اما در سطح بینالمللی:
* کمدیده،
* کماثر،
* و محدود
باقی مانده است.
چند رسانه معتبر جهانی،
تحلیلهای این شورا را دنبال میکنند؟
چند دانشگاه یا اندیشکده جهانی،
آن را مرجع فکری سیاست خارجی ایران میدانند؟
قدرت راهبردی،
بدون حضور در شبکه جهانی اندیشه،
محدود میماند.
---
# مسئله دوم: سیاست خارجی بدون روایت عمومی مؤثر
یکی از بحرانهای مهم ایران این است که:
بخش زیادی از سیاست خارجی کشور،
در سطح افکار عمومی جهان،
فاقد روایت اقناعکننده است.
ایران:
* موضع دارد،
* تحلیل دارد،
* و منطق ژئوپلیتیک خود را دارد،
اما آیا توانسته این منطق را:
* ساده،
* حرفهای،
* و جهانی
روایت کند؟
در بسیاری از مواقع،
روایت ایران،
دیر،
پیچیده،
یا محدود به مخاطب داخلی باقی میماند.
---
# مسئله سوم: غیبت در اکوسیستم جهانی اندیشکدهها
امروز اندیشکدهها:
* شبکهسازی میکنند،
* کنفرانس جهانی برگزار میکنند،
* در رسانهها حضور دارند،
* و روی تصمیمسازی بینالمللی اثر میگذارند.
اما شورای راهبردی روابط خارجی،
تا چه حد:
در اکوسیستم جهانی سیاستپژوهی حضور فعال دارد؟
قدرت فکری،
بدون تعامل جهانی،
تبدیل به قدرت نرم نمیشود.
---
# مسئله چهارم: زبان رسمی و غیررسانهای
بخش بزرگی از ادبیات رسمی سیاست خارجی ایران،
هنوز:
* دیپلماتیک کلاسیک،
* پیچیده،
* و کمارتباط با مخاطب عمومی
است.
در حالی که جهان امروز،
روایت:
* کوتاه،
* تصویری،
* رسانهای،
* و انسانی
را میفهمد.
ایران هنوز در تبدیل تحلیل راهبردی،
به روایت جهانی قابل فهم،
ضعف دارد.
---
# مسئله پنجم: واکنشمحوری بهجای آیندهنگری
نهادهای راهبردی،
باید آینده جهان را ببینند:
* نظم جدید جهانی،
* هوش مصنوعی،
* جنگ روایتها،
* اقتصاد دیجیتال،
* تغییر قدرتها،
* و تحولات ژئوپلیتیک.
اما تصویر عمومی سیاست خارجی ایران،
اغلب:
واکنشی،
بحرانمحور،
و کوتاهمدت
به نظر میرسد.
در حالی که شورای راهبردی،
باید نماد آیندهنگری ژئوپلیتیک ایران باشد.
---
# مسئله ششم: ضعف در دیپلماسی نخبگانی
امروز بخشی از قدرت کشورها،
از طریق:
* دانشگاه،
* اندیشکده،
* پژوهشگر،
* و شبکه نخبگانی جهانی
ساخته میشود.
اما ایران تا چه حد:
توانسته نخبگان بینالمللی را وارد گفتوگو با روایت ایرانی کند؟
شورای راهبردی،
میتوانست مرکز دیپلماسی فکری ایران باشد،
اما این ظرفیت هنوز محدود مانده است.
---
# مسئله هفتم: نبود روایت «ایران آینده»
یکی از مهمترین ضعفهای تصویر جهانی ایران این است که:
کمتر کسی ایران را بهعنوان:
* کشور آینده،
* نوآوری،
* یا بازیگر تمدنی مدرن
میبیند.
در حالی که سیاست خارجی موفق،
فقط دفاع از گذشته نیست؛
ساخت تصویر آینده است.
اما روایت رسمی ایران،
بسیاری اوقات در:
* بحران،
* تهدید،
* و تنش
متوقف میشود.
---
# مسئله هشتم: فاصله با نسل جدید ارتباطات جهانی
نسل جدید جهان،
سیاست خارجی را از:
* پادکست،
* یوتیوب،
* اینفلوئنسرها،
* ویدئوی کوتاه،
* و شبکههای اجتماعی
دنبال میکند.
اما بسیاری از ساختارهای سیاست خارجی ایران،
هنوز:
* سنتی،
* بیانیهمحور،
* و کمتحرک رسانهای
هستند.
در نتیجه،
روایت ایران در فضای جهانی دیجیتال،
ضعیفتر از رقباست.
---
# چه باید بکند؟
## ۱. تبدیلشدن به موتور روایت جهانی ایران
سیاست خارجی امروز،
بدون روایت عمومی مؤثر شکست میخورد.
---
## ۲. حضور فعال در شبکه جهانی اندیشکدهها
قدرت فکری،
نیازمند تعامل جهانی است.
---
## ۳. ترجمه تحلیل راهبردی به زبان رسانهای
جهان،
بیانیه خشک را دنبال نمیکند.
---
## ۴. توسعه دیپلماسی نخبگانی و دانشگاهی
اندیشه،
بخشی از قدرت نرم کشورهاست.
---
## ۵. ساخت تصویر «ایران آینده»
ایران باید:
فقط بازیگر بحران نباشد،
بلکه بازیگر آینده دیده شود.
---
# پرسش پایانی
اگر شورای راهبردی روابط خارجی قرار است اتاق فکر سیاست خارجی ایران باشد، چرا هنوز روایت جهانی ایران بیشتر توسط رسانهها و اندیشکدههای خارجی ساخته میشود تا نهادهای فکری خود ایران؟
برای دانلود فایل ضمیمه کلیک کنید

بازگشت به ابتدای صفحه
پارلمان بخش خصوصی یا بازیگر خاموش برند اقتصادی ایران؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 7
اگر اتاق بازرگانی نماینده بخش خصوصی ایران است، چرا هنوز بخش خصوصی نتوانسته تصویر جهانی قدرتمندی از اقتصاد ایران بسازد؟
بیشتر بدانیم
صدای ایران برای جهان یا رسانهای محدود به مخاطبان همسو؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
اگر معاونت برونمرزی صداوسیما قرار بود صدای ایران برای جهان باشد، چرا هنوز جهان ایران را بیشتر از رسانههای رقیب میشناسد؟
بیشتر بدانیم
موتور دیپلماسی علمی ایران یا نظام دانشگاهی منزوی از جهان؟
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
اگر وزارت علوم مسئول توسعه علمی کشور است، چرا هنوز «ایران علمی» نتوانسته به یکی از ستونهای اصلی برند ملی ایران تبدیل شود؟
بیشتر بدانیم
برند ملی اینترنتی؛ نقش شبکههای اجتماعی، اینفلوئنسرها و محتوای وایرال
1405-03-18 _ تعداد بازدید: 0
تا دو دهه پیش، برند ملی در تلویزیونهای بینالمللی، روزنامههای بزرگ و مجلات معتبر ساخته میشد. یک کشور برای بهبود تصویر خود نیاز به پوشش خبری مثبت در CNN یا بیبیسی داشت. آن روزها تمام شد.
بیشتر بدانیم