در جهان امروز، برندسازی ملی دیگر صرفاً به تبلیغات سنتی، تولید شعارهای رسانهای یا طراحی کمپینهای گردشگری محدود نمیشود. قدرت نرم کشورها بیش از گذشته به توانایی آنها در ترکیب میراث فرهنگی، کیفیت محصولات، استانداردهای بینالمللی و نوآوریهای دیجیتال وابسته است.
در عرصه روابط بینالملل معاصر، زبان دیگر صرفاً ابزاری برای ارتباط روزمره نیست؛ بلکه به یکی از مهمترین حاملهای مشروعیت فرهنگی، ایجاد جذابیت بینالمللی و گسترش «قدرت نرم» (Soft Power) کشورها تبدیل شده است. کشوری که بتواند زبان خود را به یک سرمایه نمادین و زیرساخت ارتباطی در سطح جهانی تبدیل کند، سهم مهمی در شکلدهی به افکار عمومی، افزایش نفوذ فرهنگی و ساخت برند ملی (Nation Branding) خود خواهد داشت.
سیاستگذاران ملی گاهی بودجههای قابلتوجهی را صرف کمپینهای تبلیغاتی بینالمللی میکنند، در حالی که از یکی از مهمترین سفیران و سازندگان واقعی برند ملی، یعنی شهروندان و ساکنان داخلی کشور، غافل میشوند.
جنگلهای هیرکانی را شاید کمتر کسی در خارج از ایران بشناسد، اما این جنگلها از بسیاری از جنگلهای معروف جهان قدیمیتر و نابتر هستند. در این پرونده، از این بهشت سبز در شمال ایران و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
در عصر دیجیتال، نخستین رویارویی بسیاری از مخاطبان با یک شهر، نه از طریق سفر فیزیکی، بلکه از طریق صفحه نخست وبسایت رسمی آن رقم میخورد. اما پرسشی که کمتر به آن پرداخته شده، این است که این صفحات دیجیتال، علاوه بر ارائه خدمات شهری، چه روایتی از «هویت» و «تعلق» ارائه میدهند و مرزهای نانوشتهای برای «ما» و «آنها» ترسیم میکنند.
سمینار مجازی ضرورت خروج از بن بست نهادی در برندسازی ملی ایران به میزبانی اندیشکده ایران آینده و بصورت برخط با ارائه دکتر ابوالفضل ولوی پژوهشگر حوزه برندسازی ملی برگزار شد.
برند ملی تک وجهی نیست و شامل ابعاد گوناگون سیاسی،علمی، فناوری و دینی است. اقتدار نظامی ایران بعد از عملیات وعده صادق بیسابقه بود و تصویر ایران بعد از این عملیات ارتقا پیدا کرد اما همچنان به وضعیت مطلوب خود نرسیده است.
مهمترین سیاست فرهنگی کره از اواسط دههی 90 تاکنون که نقش بزرگی در تصویرسازی و شناخت این کشور داشته، سیاست برند ملی کرهای بوده است. تمامی سیاستهای برندسازی دولت کره را میتوان در پدیده جهانی به نام «هالیو» یا موج کرهای دنبال کرد. کره در مسیری حرکت کرد که هرجا اسمی از این کشور و محصولات آن شنیده میشد بدون درنگ موج کرهای همنشین آن باشد. مقصود از موج کرهای گسترش اقبال به تولیدات رسانهای و فرهنگ عامهپسند کره جنوبی است که در زبان کرهای از آن به «هالیو» یاد میشود.
مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی به واکاوی تصویر برند ملی جمهوری اسلامی ایران در بعد فرهنگی پرداخت.
در یک دهه اخیر، ورزش حرفهای از یک صنعت سرگرمی صرف به ابزاری راهبردی در دیپلماسی و سیاست جهانی تبدیل شده است. این تحول همراستا با مفهوم «قدرت نرم» (Soft Power) است که جوزف نای (2004) مطرح کرد – توانایی یک کشور برای تأثیرگذاری بر دیگران از طریق جذابیت فرهنگی و ارزشها، نه اجبار. در این چارچوب، ورزش به یکی از مؤثرترین رسانهها برای نمایش قدرت نرم در سطح بینالمللی تبدیل شده است.
مالزی به دلیل موقعیت مکانی در جنوب شرق آسیا، عضویت در آسهآن، جمعیت مسلمان و پیوند تاریخی با چین از طریق تجارت دریایی و مهاجرت، جایگاهی منحصربهفرد در تصویر منطقهای چین دارد. جامعه پیچیده مالزی شامل مالاییها، چینیها، هندیها و جمعیتهای بومی با تفاوتهای زبانی، مذهبی و منطقهای قابلتوجه است که ارائه یک هویت واحد برای مالزی را دشوار میسازد.
بیژن، یکی از معروفترین و ارزشآفرینترین برندهای ایرانی در سطح جهان است که نامش با اصالت، کیفیت و اعتماد گره خورده است.
ورزش، بهویژه رویدادهای بزرگ ورزشی مانند المپیک، برای دههها ابزاری قدرتمند در دست دولتها برای پیشبرد اهداف ملی و مدیریت تصویر بینالمللی خود بوده است.
در دو دهه اخیر، موج کرهای یا «هالیو» به یکی از تأثیرگذارترین پدیدههای فرهنگی جهان تبدیل شده است. آنچه بهعنوان یک صنعت سرگرمی محلی در کرهجنوبی آغاز شد، امروز به ابزاری قدرتمند برای دیپلماسی عمومی، برندسازی ملی و کسب قدرت نرم در عرصه بینالمللی بدل شده است.
چگونه یک کشور اقتدارگرا میتواند در عین سرکوب آزادیهای مدنی، میلیونها گردشگر، سرمایهگذار و حتی مهاجر را به سوی خود جذب کند؟ چرا بازنشستگان آلمانی ترجیح میدهند روزهای پایانی عمر خود را در امارات متحده عربی بگذرانند تا در اسپانیا؟ پاسخ این پرسشها را میتوان در استراتژیهای هوشمندانه برندسازی ملی جستوجو کرد.
در دو دهه اخیر، قطر با تکیه بر سرمایهگذاریهای عظیم در حوزه ورزش، دیپلماسی، انرژی و رسانه، تلاش کرده است جایگاه خود را در عرصه بینالمللی ارتقا دهد. با وجود این تلاشها، پژوهشهای علمی در جهان عرب که به بررسی رابطه میان ابعاد برند ملی و شهرت بینالمللی قطر پرداخته باشند، همچنان محدود است.
در دنیایی که رقابت کشورها فقط برای فروش کالا یا جذب سرمایه نیست، بلکه برای جذب استعداد، دانشجو، نیروی متخصص، کارآفرین و حتی گردشگر نیز هست، کیفیت زندگی به یکی از عناصر مهم برند ملی تبدیل شده است. کشوری که بتواند محیطی مناسب برای زندگی ایجاد کند، در واقع بخشی از اعتبار و جذابیت خود را در سطح جهانی افزایش میدهد.
شاخص برند کشورها ( NBI / Nation Brands Index) یکی از معتبرترین مطالعات جهانی برای سنجش تصویر، شهرت و اعتبار کشورها در ذهن افکار عمومی بینالمللی است.
رویدادهای بزرگ ورزشی دیگر صرفاً مسابقاتی برای کسب مدال یا جام نیستند، بلکه به فرصتهایی برای روایت یک کشور، معرفی فرهنگ، نمایش ظرفیتهای مدیریتی و شکلدهی به ادراک جهانی تبدیل شدهاند.
در سالهای اخیر، مفهوم «برندسازی ملی» به یکی از مهمترین ابزارهای ارتقای قدرت نرم و رقابتپذیری کشورها تبدیل شده است. کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز سرمایهگذاری گستردهای برای ساخت و تقویت تصویر بینالمللی خود انجام دادهاند.