توسعه گردشگری پایدار و مدیریت برند مقصد، یکی از پویاترین حوزههای رشد اقتصادی و تمایز برندهای ملی در جهان به شمار میرود. بسیاری از کشورها در حال گذار از اقتصادهای متکی بر منابع به سمت رشد گردشگریمحور هستند. در این میان، ژئوپارکهای جهانی یونسکو (UNESCO Global Geoparks) بهعنوان داراییهای استراتژیک برای توسعه پایدار، حفاظت از محیطزیست و توانمندسازی جوامع محلی شناخته میشوند.
در جهان امروز، برندسازی ملی دیگر صرفاً به تبلیغات سنتی، تولید شعارهای رسانهای یا طراحی کمپینهای گردشگری محدود نمیشود. قدرت نرم کشورها بیش از گذشته به توانایی آنها در ترکیب میراث فرهنگی، کیفیت محصولات، استانداردهای بینالمللی و نوآوریهای دیجیتال وابسته است.
در جهان امروز، تصویر بینالمللی کشورها بیش از آنکه در بیانیههای رسمی شکل گیرد، در بستر تجربیات زیسته و روایتهای بدون واسطه گردشگران مستقل بازتعریف میشود. واکاوی مجموعه سفرنامههای تصویری «احمد البدوی» (Ahmed Elbadawy)، بلاگر و مستندساز پرمخاطب مصری که به بیش از 90 کشور جهان سفر کرده و در ارزیابی نهایی خود ایران را «زیباترین و دوستداشتنیترین مقصد گردشگری» نامیده فرصتی استثنایی برای تحلیل برند ملی ایران فراهم میسازد.
موسیقی و هنرهای صوتی صرفاً ابزارهایی برای سرگرمی یا بیان هنری نیستند؛ بلکه در عرصه روابط بینالملل بهعنوان رسانههایی پیچیده برای «دیپلماسی فرهنگی»، «برندسازی ملی» (Nation Branding) و حتی «ترویج سیاسی (پروپاگاندا)» عمل میکنند.
روایت عینی و بیواسطه «یان» (Yan)، جهانگرد و مستندساز بینالمللی از کانال پرمخاطب Little Chinese Everywhere، دریچهای چندبعدی به جامعه، فرهنگ، هنر معماری و زیست روزمره در ایران میگشاید. او که سه بار به مناطق مختلف ایران سفر کرده، کشورمان را «پُر سوءتعبیرترین کشور جهان در رسانههای بینالمللی» مینامد.
مستندها و گزارشهای میدانی گردشگران مستقل بینالمللی میتوانند از ابزارهای مؤثر برای بازتعریف و ارتقای «برند ملی» کشورها در عرصه جهانی باشند. در میان این روایتها، مستند تصویری «کری چن» (Carrie Chen)، بلاگر و تولیدکننده محتوای بینالمللی که در اوایل سال 2026 به ایران سفر کرده، نمونهای قابلتوجه از ظرفیت این نوع روایتها برای سیاستگذاران برند ملی کشور است.
چوگان را شاید بتوان قدیمیترین ورزش تیمی جهان نامید. بازی سوارکاران و شاهزادگان ایرانی که قرنها بعد به اروپا رفت و به پولو معروف شد. در این پرونده، از این بازی اصیل ایرانی و ظرفیت برند شدنش میگوییم.
مستند «پیادهگرد سرخ» را میتوان نمونهای از تأثیر مواجهه مستقیم گردشگر با جامعه، فضاهای شهری، میراث تاریخی و زندگی روزمره ایران بر شکلگیری برداشت او دانست. تجربه این مستندساز نشان میدهد که تصویر ایران برای مخاطب خارجی میتواند از لایههای مختلفی تشکیل شود: از شکوه آثار تاریخی و معماری مذهبی گرفته تا زندگی روزمره شهری، فناوریهای خدماتی، بازار مصرف و تاریخ سیاسی معاصر.
سفر مستقل و مستندگونه «کری چن» (Carrie Chen)، بلاگر و مستندساز اهل شانگهای، که در ژانویه 2026 به همراه مادر خود به ایران سفر کرده است، میتواند دریچهای تازه برای بررسی تصویر ایران از منظر یک گردشگر خارجی باشد.
سفر «الگوری» (L'Gawri)، بلاگر و مستندساز ماجراجوی مراکشی، به ایران که از مرزهای زمینی آغاز شده و به شهرهای مشهد و تهران میرسد، نمونهای از مواجهه مستقیم یک گردشگر عرب و اهل سنت با جامعه، فرهنگ و برخی ساختارهای اجتماعی و مذهبی ایران است.
سفر مستندسازان و بلاگرهای خارجی به ایران میتواند فرصتی برای مشاهده و بررسی تصویری باشد که گردشگران مستقل از کشور ارائه میکنند. در یکی از مستندهای منتشرشده توسط یک زوج گردشگر غربی، مت و جولیا، که پس از پیمودن مسیری بیش از هزار کیلومتر از مرزهای شمالی به تهران رسیدهاند.
کشور اندونزی در سالهای اخیر با اتکا بر «قهوه عربیکا گایو» (Gayo Coffee) و از طریق فعالسازی شبکه تعاونیهای محلی بهعنوان کنشگران غیردولتی، توانسته است نمونهای قابلتوجه از برندسازی ملی مبتنی بر جامعه محلی را به نمایش بگذارد.
در سالهای اخیر، مفاهیمی چون «قدرت نرم» و «رقابت پذیری ملی» به ادبیات رایجِ نهادهای متولی برندسازی ملی تبدیل شده اند. اما پدیده ای ظریف تر و البته پیچیده تر، توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است: جذابیت(Coolness) به عنوان یک ویژگی ادراکی که ملتها را در اذهان مخاطبان جهانی از یکدیگر متمایز می کند.
سمینار مجازی ضرورت خروج از بن بست نهادی در برندسازی ملی ایران به میزبانی اندیشکده ایران آینده و بصورت برخط با ارائه دکتر ابوالفضل ولوی پژوهشگر حوزه برندسازی ملی برگزار شد.
نیکتا، یک برند شناختهشده و فعال در صنعت کفش و دمپایی ایران است که با ارائه محصولات متنوع برای اقشار مختلف، از جمله بانوان، آقایان و کودکان، به یکی از گزینههای پرطرفدار در بازار داخلی تبدیل شده است .
چای شهرزاد، یکی از برندهای معتبر، محبوب و خوشنام در صنعت چای ایران است که نامش با کیفیت، تنوع و لحظات ناب گره خورده است.
ایکس ویژن، یکی از برندهای معتبر و پیشرو در صنعت لوازم الکترونیکی و لوازم خانگی ایران است که نامش با کیفیت، تولید بومی و اعتماد گره خورده است .
برند ملی تک وجهی نیست و شامل ابعاد گوناگون سیاسی،علمی، فناوری و دینی است. اقتدار نظامی ایران بعد از عملیات وعده صادق بیسابقه بود و تصویر ایران بعد از این عملیات ارتقا پیدا کرد اما همچنان به وضعیت مطلوب خود نرسیده است.
سام الکترونیک، یکی از برندهای شناختهشده و فعال در حوزه تولید و توزیع لوازم خانگی و محصولات الکترونیکی در ایران است که نامش با کیفیت، خدمات و اعتماد گره خورده است.
رامک، یکی از قدیمیترین، بزرگترین و معتبرترین تولیدکنندگان فرآوردههای لبنی در ایران است که نامش با کیفیت، سلامت و اعتماد گره خورده است.