برند ملی - برندسازی ملی از طریق گردشگری یکی از ابزارهای اساسی در دیپلماسی فرهنگی و قدرت نرم، نقش کلیدی در تقویت تصویر جهانی کشورها ایفا می‌کند. در این راستا، هدف این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر در برندسازی ملی از طریق گردشگری در ایران و ارائه مدلی بومی‌سازی‌شده برای ارتقای تصویر جهانی کشور است.

مقاله «واکاوی عوامل مؤثر در برندسازی ملی از طریق گردشگری در ایران» به قلم آزاده عظیمی، سایه داودی، سجاد فردوسی و عرفان مرادی در نشریه پژوهش‌های بازاریابی گردشگری و میهمان‌نوازی (دوره 4، شماره 1، سال 1405) منتشر شده است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر برندسازی ملی از طریق گردشگری و ارائه یک مدل بومی برای ارتقای تصویر جهانی ایران انجام شده است.

پژوهشگران با انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 19 نفر از خبرگان حوزه‌های گردشگری، بازاریابی، فرهنگ، رسانه و سیاست‌گذاری، چارچوبی جامع برای برندسازی ملی ایران ارائه کرده‌اند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که برندسازی ملی از طریق گردشگری تنها به تبلیغات محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند حکمرانی یکپارچه، بازاریابی هوشمند، توسعه پایدار و تقویت هویت فرهنگی است.

گردشگری؛ موتور محرک برندسازی ملی ایران

پژوهشی جدید، نقشه راه برندسازی ملی از مسیر گردشگری را ترسیم کرد

پژوهشی تازه با عنوان «واکاوی عوامل مؤثر در برندسازی ملی از طریق گردشگری در ایران» نشان می‌دهد که گردشگری می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تقویت برند ملی، ارتقای تصویر بین‌المللی ایران و افزایش قدرت نرم کشور تبدیل شود. این پژوهش که توسط پژوهشگران دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس انجام شده، مدلی بومی برای برندسازی ملی ایران از طریق گردشگری ارائه می‌کند.

برندسازی ملی؛ فراتر از تبلیغات گردشگری

یافته‌های پژوهش تأکید می‌کند که برندسازی ملی صرفاً به معنای طراحی شعار یا اجرای کمپین‌های تبلیغاتی نیست، بلکه فرآیندی چندبعدی است که نیازمند هم‌افزایی میان سیاست‌گذاری، فرهنگ، فناوری، بازاریابی و توسعه پایدار است. در این مطالعه، پس از انجام مصاحبه‌های تخصصی با 19 نفر از خبرگان حوزه‌های گردشگری، بازاریابی، فرهنگ، رسانه و سیاست‌گذاری، چارچوبی جامع برای برندسازی ملی ایران استخراج شده است.

چهار ستون اصلی برند ملی ایران

بر اساس نتایج این پژوهش، موفقیت برند ملی ایران بر چهار محور اساسی استوار است:

1. حکمرانی و سیاست‌گذاری برند ملی

ایجاد راهبرد ملی واحد، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی، تشکیل شورای عالی برند ملی گردشگری و توسعه دیپلماسی گردشگری از مهم‌ترین الزامات این حوزه معرفی شده است. پژوهشگران معتقدند نبود مدیریت یکپارچه و پراکندگی تصمیم‌گیری، از مهم‌ترین موانع شکل‌گیری برند ملی ایران محسوب می‌شود.

2. بازاریابی و ارتباطات برند

طراحی کمپین‌های بین‌المللی منسجم، انتخاب شعار واحد، همکاری با اینفلوئنسرهای گردشگری، توسعه بازاریابی دیجیتال، استفاده از هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و ایجاد پلتفرم ملی هوشمند گردشگری از مهم‌ترین پیشنهادهای این پژوهش برای تقویت تصویر جهانی ایران است.

3. توسعه پایدار و توانمندسازی

پژوهش بر اهمیت آموزش نیروی انسانی، توسعه مهارت‌های تخصصی، حمایت از استارتاپ‌های گردشگری، مشارکت جوامع محلی، حفاظت از محیط‌زیست و حفظ اصالت فرهنگی تأکید دارد. از نگاه پژوهشگران، برند ملی زمانی پایدار خواهد بود که با مسئولیت‌پذیری اجتماعی و حفاظت از سرمایه‌های فرهنگی و طبیعی همراه باشد.

4. هویت، فرهنگ و تجربه برند

این پژوهش پیشنهاد می‌کند روایت ایران باید بر پایه «سرزمین تمدن، هنر و طبیعت» بازتعریف شود. معرفی میراث ناملموس، گردشگری فرهنگی، ادبی و آیینی، توسعه زیرساخت‌های استاندارد، افزایش کیفیت خدمات و خلق تجربه‌ای متمایز برای گردشگران، از مهم‌ترین عناصر این محور به شمار می‌روند.

پیام سیاستی پژوهش

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد ارتقای برند ملی ایران نیازمند تدوین یک استراتژی جامع و هماهنگ است که در آن نهادهای دولتی، بخش خصوصی، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها و جوامع محلی نقش‌آفرینی مشترک داشته باشند. همچنین استفاده از فناوری‌های نوین، دیپلماسی فرهنگی، روایت‌سازی حرفه‌ای و توسعه گردشگری پایدار می‌تواند شکاف میان تصویر واقعی ایران و برداشت‌های بین‌المللی را کاهش دهد.

جمع‌بندی

این پژوهش، گردشگری را نه تنها یک صنعت اقتصادی، بلکه ابزاری راهبردی برای تقویت هویت ملی، افزایش اعتبار بین‌المللی و توسعه قدرت نرم ایران معرفی می‌کند. مدل چهاربعدی ارائه‌شده می‌تواند مبنایی برای تدوین سیاست‌های آینده در حوزه برندسازی ملی و گردشگری کشور باشد و مسیر شکل‌گیری تصویری منسجم، اصیل و رقابت‌پذیر از ایران در عرصه جهانی را هموار سازد.