برند ملی - سنگاپور با اتکا به حکمرانی هوشمند، استانداردسازی خدمات، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و برندسازی ملی، توانسته است جایگاهی ممتاز در بازار جهانی گردشگری حلال به دست آورد؛ موفقیتی که نشان می‌دهد توسعه گردشگری حلال بیش از آنکه به ترکیب جمعیتی وابسته باشد، به کیفیت سیاست‌گذاری و مدیریت بستگی دارد.

مطالعه‌ای که در Dauliyah Journal of Islamic and International Affairs منتشر شده، سیاست‌های دولت سنگاپور در فاصله سال‌های 2020 تا 2024 را بررسی کرده و نشان می‌دهد این کشور با وجود مسلمان نبودن اکثریت جمعیت، از طریق سیاست‌های منسجم و همکاری مؤثر میان دولت و بخش خصوصی، گردشگری حلال را به یکی از ابزارهای توسعه اقتصادی، دیپلماسی عمومی و تقویت برند ملی خود تبدیل کرده است.

برخلاف تصور رایج، گردشگری حلال تنها به عرضه غذای حلال محدود نمی‌شود. این مفهوم مجموعه‌ای از خدمات و زیرساخت‌ها را دربرمی‌گیرد که نیازهای گردشگران مسلمان را در طول سفر تأمین می‌کند؛ از جمله رستوران‌های دارای گواهی حلال، نمازخانه‌ها، اقامتگاه‌های سازگار با سبک زندگی اسلامی، اطلاع‌رسانی دقیق، محیطی امن و احترام به ارزش‌های فرهنگی و دینی. سنگاپور با درک این واقعیت، گردشگری حلال را نه یک موضوع صرفاً مذهبی، بلکه یک فرصت اقتصادی و مزیت رقابتی در بازار جهانی تعریف کرده است.

یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت این کشور، ایجاد نظامی قابل اعتماد برای صدور گواهی حلال است. «شورای دینی مسلمانان سنگاپور» (MUIS) با تدوین استانداردهای شفاف و نظارت بر اجرای آنها، اعتماد گردشگران مسلمان و فعالان صنعت گردشگری را جلب کرده است. در کنار آن، هیئت گردشگری سنگاپور (STB) با توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، معرفی مراکز دارای گواهی حلال، تولید محتوای چندزبانه و همکاری نزدیک با بخش خصوصی، تجربه سفر گردشگران مسلمان را تسهیل کرده است.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، موفقیت سنگاپور بر چهار محور اصلی استوار است: دسترسی آسان از طریق شبکه حمل‌ونقل پیشرفته، اطلاع‌رسانی جامع و دیجیتال، محیطی امن و چندفرهنگی، و ارائه خدمات استاندارد متناسب با نیازهای گردشگران مسلمان. اجرای همزمان این سیاست‌ها باعث شده است سنگاپور طی سال‌های اخیر رتبه نخست مقاصد مسلمان‌پسند در میان کشورهای غیرعضو سازمان همکاری اسلامی را حفظ کند.

نویسندگان مقاله تأکید می‌کنند که گردشگری حلال در سنگاپور صرفاً یک برنامه گردشگری نیست، بلکه بخشی از راهبرد کلان توسعه اقتصادی این کشور محسوب می‌شود. این سیاست‌ها علاوه بر افزایش درآمدهای گردشگری، موجب رونق کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، جذب سرمایه، ایجاد فرصت‌های شغلی و ارتقای تصویر بین‌المللی سنگاپور شده و گردشگری را به یکی از ابزارهای قدرت نرم و دیپلماسی اقتصادی این کشور تبدیل کرده است.

تجربه سنگاپور برای ایران نیز حاوی پیام‌های مهمی است. ایران با برخورداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر تاریخی، فرهنگی، طبیعی و مذهبی، از مزیت‌های فراوانی برای توسعه گردشگری حلال برخوردار است؛ اما تجربه این کشور نشان می‌دهد که برخورداری از اکثریت جمعیت مسلمان، به‌تنهایی مزیت رقابتی ایجاد نمی‌کند. آنچه یک کشور را به برند معتبر گردشگری حلال تبدیل می‌کند، وجود استانداردهای معتبر، کیفیت خدمات، بازاریابی حرفه‌ای، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، اعتمادسازی و هماهنگی میان نهادهای مسئول است.

از این منظر، توسعه نظام جامع استانداردهای گردشگری حلال، تقویت نظام اعتباربخشی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری، حضور فعال در شاخص‌ها و نمایشگاه‌های بین‌المللی و معرفی هدفمند ظرفیت‌های ایران در بازارهای جهانی، می‌تواند نقش مهمی در ارتقای برند ملی و افزایش سهم کشور از بازار رو به رشد گردشگری حلال ایفا کند.

تجربه سنگاپور نشان می‌دهد موفقیت در اقتصاد گردشگری، بیش از آنکه به ویژگی‌های جمعیتی وابسته باشد، نتیجه حکمرانی هوشمند، برنامه‌ریزی بلندمدت، استانداردسازی خدمات و نگاه راهبردی به برندسازی ملی است؛ مسیری که می‌تواند برای ایران نیز الهام‌بخش و راهگشا باشد.