برند ملی - هشت سال دفاع مقدس، علاوه بر شهدا و جانبازان، جمعیتی بالغ بر ?? هزار نفر آزاده را نیز به جامعه ایران تحمیل کرد. مردان و زنانی که در جبهه‌های نبرد به اسارت نیروهای بعثی درآمدند و سال‌ها (از چند ماه تا بیش از ده سال) را در زندان‌های مخوف و اردوگاه‌های اسارت رژیم بعث عراق (از جمله اردوگاه‌های موصل، رمادی، تکریت، بعقوبه، سلیمانیه، کرکوک و...) گذراندند.

شرایط اسارت در زندان‌های بعثی بسیار سخت و طاقت‌فرسا بود. شکنجه‌های جسمی و روحی (شکنجه با شلاق، فشار روانی، شکنجه با برق، سلول‌های انفرادی، محرومیت از نور و تهویه، گرسنگی و تشنگی، محرومیت از ملاقات با خانواده و...) و اعدام‌های دسته جمعی، بخشی از واقعیت تلخ اسارت بود. اما آزادگان ایرانی نه تنها تسلیم نشدند، بلکه با ایمان، اراده و مقاومت مثال‌زدنی خود، الهام‌بخش سایر اسرا و ملت ایران شدند.

پس از پایان جنگ و تبادل اسرا (در سال ????)، آزادگان با قامتی استوار و دلی پر از ایمان به میهن بازگشتند. استقبال میلیونی مردم از آزادگان در تهران و سایر شهرها، یکی از ماندگارترین صحنه‌های تاریخ پس از انقلاب اسلامی است. چهره خسته و در عین حال خندان آزادگانی که پس از سال‌ها دوری، قدم به خاک وطن می‌گذاشتند، در حافظه تاریخی ملت ایران ثبت شده است.

آزادگان پس از بازگشت، با تکیه بر تجارب ارزشمند خود در دوران اسارت، به ترویج فرهنگ ایثار، صبر و مقاومت پرداختند. تشکیل «بنیاد آزادگان» و «انجمن آزادگان» و برگزاری کنگره‌های سالیانه، و همچنین تولید فیلم‌ها و سریال‌های مستند و داستانی (مانند «از کرخه تا راین»، «مدار بسته»، «بوی پیراهن یوسف»، «آژانس شیشه‌ای» و سریال «در چشم باد») و کتاب‌های متعدد خاطرات آزادگان (نظیر «پایی که جا ماند»، «دا»، «نورالدین پسر ایران» و صدها عنوان دیگر)، گواهی بر این مدعاست.

ارقام و مستندات

تعداد کل آزادگان ایرانی: حدود ??,??? نفر
مدت زمان اسارت (کوتاه‌ترین تا بلندترین): از چند ماه تا بیش از ?? سال (در برخی موارد ?? و ?? سال)
پرونده‌های ثبت شده شکنجه در کمیته بین‌المللی صلیب سرخ: ده‌ها هزار پرونده
تعداد شهید آزاده در اسارت (بر اساس اسناد): حدود ??? نفر
تعداد جانباز آزاده (در اثر شکنجه‌ها و بیماری‌های دوران اسارت): بیش از ??,??? نفر
تعداد عنوان کتاب منتشر شده از خاطرات آزادگان: بیش از ?,??? عنوان
تعداد فیلم‌ها و سریال‌های ساخته شده با موضوع اسارت و آزادگان: بیش از ?? اثر

چالش‌ها و موانع

نخستین مشکل، کمبود بودجه و حمایت کافی از آزادگان و خانواده‌های آن‌ها، به ویژه در حوزه بهداشت و درمان (بیماری‌های مزمن ناشی از دوران اسارت، مانند آسیب‌های نخاعی، دیابت، فشار خون، بیماری‌های گوارشی و روانی) و اشتغال و مسکن است.

دوم، عدم ورود رسانه‌ای و هنری کافی و به‌روز و فاخر (با استانداردهای روز) از داستان‌ها و خاطرات آزادگان، به ویژه برای نسل جوان و نوجوان (بازی‌های رایانه‌ای، انیمیشن، پویانمایی، اپلیکیشن موبایل و...) و نبود روایت‌گری جذاب و ماندگار است.

سوم، کمبود مستندات دقیق و شفاف و آرشیو منسجم از خاطرات و اسناد آزادگان (شکنجه‌ها، اعدام‌ها، نامه‌ها، عکس‌ها و فیلم‌های کمیاب) و تهدید آنها به فراموشی و نابودی است.

چهارم، نبود برندسازی قدرتمند و روایت‌گری بین‌المللی از دلاوری‌ها و مقاومت آزادگان ایرانی (به عنوان اسطوره‌های صبر و ایستادگی در برابر یک رژیم بعثی و استکبار جهانی) در مجامع بین‌المللی (سازمان ملل، یونسکو، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، سازمان کنفرانس اسلامی) است.

فرصت‌ها و راهکارها

تجربه ارزشمند و ماندگار آزادگان و اسرای جنگی ایران در کنار تجربه موفق «طرح تبادل اسرا» در پایان جنگ، یک الگوی کم نظیر در جهان اسلام و منطقه و یک کیس مطالعاتی موفق در زمینه حقوق بین‌الملل بشردوستانه است که می‌تواند به کشورهای درگیر جنگ و بحران (مانند سوریه، یمن، افغانستان، عراق و فلسطین) ارائه شود.

ظرفیت عظیم ادبیات مقاومت و خاطره‌نگاری آزادگان (با بیش از ???? عنوان کتاب) یک سرمایه عظیم فرهنگی و هنری برای اقتباس‌های سینمایی (با استانداردهای بین‌المللی و کارگردانان برجسته و بازیگران مطرح) و سریال‌های فاخر (شبکه نمایش خانگی) و انیمیشن‌های جذاب (برای کودکان و نوجوانان) است.

ایجاد «موزه ملی آزادگان» و «کتابخانه تخصصی آزادگان» و «مرکز اسناد و مدارک آزادگان» برای حفظ، نگهداری، پژوهش و انتشار خاطرات و اسناد و دستاوردهای آزادگان، و تبدیل آن به یک قطب گردشگری دفاع مقدس و ایثار و شهادت (همراه با یادمان‌های شهدای گمنام و موزه شهدا).

برندسازی آزادگان ایرانی به عنوان «اسطوره‌های صبر و مقاومت» و «سفیران وفاداری به میهن» و معرفی آن‌ها به مجامع بین‌المللی (سازمان ملل، یونسکو، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، سازمان کنفرانس اسلامی) به عنوان الگویی از اسرای جنگی که هرگز هویت و باورهای خود را از دست ندادند.


ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی

یک ویدیوی ? دقیقه‌ای با نام «بازگشت قهرمانان» که تصاویری از استقبال میلیونی مردم از آزادگان در سال ????، و مصاحبه با یکی از آزادگان (با چهره ای خسته اما استوار) که از روزهای سخت اسارت و شکنجه می‌گوید.

یک اینفوگرافیک از آمار و ارقام آزادگان (تعداد کل، مدت زمان اسارت، تعداد شهدای آزاده، تعداد جانبازان آزاده، تعداد کتب و فیلم‌ها).

یک پادکست ?? دقیقه‌ای با یک آزاده که از خاطرات شیرین و تلخ اسارت خود، از روزهای اول اسارت و شکنجه‌های وحشیانه تا لحظه آزادی و ورود به ایران می‌گوید.

یک موشن گرافیک کوتاه با عنوان «آزادگان؛ اسطوره‌های مقاومت و وفاداری» (انیمیشن ?? ثانیه‌ای).

فراخوان اقدام

ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی فرهنگی-هنری-تاریخی، آماده ارائه مشاوره، طراحی کمپین‌های رسانه‌ای، برندینگ و بسته‌بندی تجربیات آزادگان به بنیاد شهید و امور ایثارگران، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، سازمان سینمایی و سازمان بسیج هنرمندان و نهادهای مرتبط هستیم.