برند ملی - پارس جنوبی، بزرگترین میدان گازی جهان . آن سوی آب‌های نیلگون خلیج فارس، در عمق ???? متری زمین. گازی که روشنایی و گرمای زمستان‌های سرد شمال و شرق و غرب ایران را تأمین می‌کند، از اینجا شروع می‌شود. اما از عسلویه تا اردبیل و از بوشهر تا خراسان، راهی طولانی در پیش است: بیش از ?,??? کیلومتر. خط لوله‌ای که قلب انرژی ایران را به سرخرگ‌های انتقال متصل می‌کند.

شبکه خطوط لوله گاز سراسری ایران (Iran Gas Trunkline - IGAT) یکی از وسیع‌ترین و فنی‌ترین شبکه‌های انتقال گاز در جهان است. این شبکه از ? خط اصلی (IGAT-1 تا IGAT-9) به قطر عمدتاً ?? اینچ (بزرگ‌ترین سایز استاندارد خطوط لوله در جهان) تشکیل شده است . این لوله‌های عظیم، که هر کدام به تنهایی می‌توانند روزانه بیش از ??? میلیون متر مکعب گاز جابه‌جا کنند، از ساحل خلیج فارس در جنوب تا مرزهای ترکیه در شمال غرب، از خوزستان در غرب تا خراسان در شرق امتداد دارند .

دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران در توسعه شبکه گازرسانی

پس از انقلاب اسلامی، توسعه شبکه گاز رسانی به عنوان یکی از ارکان اصلی امنیت ملی در دستور کار قرار گرفت. مهم‌ترین دستاوردها عبارتند از:

?. خودکفایی در ساخت تجهیزات: روزگاری نه چندان دور، شیرها و توربین‌های فشار قوی خطوط لوله گاز از خارج وارد می‌شد. امروز، بیش از ?? درصد تجهیزات مورد نیاز خطوط لوله، ایستگاه‌های تقویت فشار و پالایشگاه‌ها توسط متخصصان داخلی ساخته می‌شود . این یک انقلاب خاموش در صنعت نفت و گاز کشور است.

?. گسترش شبکه به مناطق محروم: در سال‌های اخیر، شبکه گاز به نقاط صعب‌العبور و کم‌برخوردار مانند استان سیستان و بلوچستان کشیده شده است. در سال ????، ??? کیلومتر خط لوله در جنوب این استان به بهره‌برداری رسید . همچنین طرح افزایش انتقال گاز به استان اردبیل و شبکه پایدار در شمال غرب کشور در حال اجراست .

?. بهره‌برداری از خطوط استراتژیک جدید: پروژه‌های عظیمی مانند خط IGAT-6 (به طول ??? کیلومتر، متصل کننده خوزستان به کرمانشاه) و IGAT-7 (به طول ??? کیلومتر، متصل کننده عسلویه به استان‌های هرمزگان، سیستان و بلوچستان و کرمان) عملیاتی شده‌اند. همچنین برنامه ریزی برای عملیاتی شدن بیش از ??? کیلومتر خط لوله جدید تا پایان سال ???? انجام شده است .

?. تبدیل به هاب منطقه‌ای انرژی: ایران با تکیه بر همین شبکه عظیم، تبدیل به مسیر ترانزیت گاز کشورهای شمالی به جنوب شده است. قراردادهای سوآپ گاز با ترکمنستان و ترکیه (ترانزیت گاز ترکمنستان به ترکیه از طریق ایران) نمادی از همکاری منطقه‌ای است .

ارقام و مستندات

طول کل شبکه خطوط لوله گاز ایران: بیش از ??,??? کیلومتر

تعداد خطوط اصلی سراسری (IGAT): ? خط اصلی (عمدتاً ?? اینچ)

ظرفیت انتقال روزانه شبکه: بیش از ??? میلیون متر مکعب

تعداد ایستگاه‌های تقویت فشار گاز: بیش از ??? توربوکمپرسور

درصد ساخت داخل تجهیزات: بیش از ?? درصد

میزان تولید گاز ایران در سال ????: ??? میلیارد متر مکعب

رتبه ایران در جهان: دومین دارنده ذخایر گاز جهان

چالش‌ها و موانع

نخستین مشکل، فشارهای تحریمی و تامین قطعات خاص است. با وجود خودکفایی ?? درصدی، برخی قطعات حساس و پیشرفته مانند توربین‌های خاص و شیرآلات High Pressure (فشار قوی) همچنان تحت تاثیر تحریم‌ها قرار دارند و تأمین آنها از منابع غیرغربی پرهزینه و زمان‌بر است.

دوم، فرسودگی بخشی از تجهیزات در خطوط قدیمی است. IGAT-1 و ? که در دهه‌های ???? و ???? ساخته شده‌اند، نیاز مبرم به بازسازی و تعویض قطعات دارند که نیازمند سرمایه‌گذاری کلان است.

سوم، هدررفت گاز (مصرف داخلی بالا) و کمبود گاز در زمستان‌هاست. با وجود شبکه گسترده، مصرف بالای خانگی در فصول سرد، صنایع را با کمبود گاز مواجه می‌کند و برنامه‌ریزی دقیق‌تری را می‌طلبد.

چهارم، عدم بهره‌برداری کامل از ظرفیت ترانزیت و تجارت بین‌المللی است. ایران با وجود قرار گرفتن در مرکز کریدور انرژی شمال-جنوب، هنوز نتوانسته به هاب اصلی گاز منطقه تبدیل شود و قراردادهای سوآپ منطقه‌ای باید گسترش یابد .

فرصت‌ها و راهکارها

طرح تحول: کریدور گازی شمال-جنوب (صلح). ایران با همکاری روسیه و هند و کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌تواند هاب انرژی جهان شود. ایده احداث خط لوله دریایی از روسیه به هند از طریق آب‌های ایران، یک فرصت استراتژیک چند میلیارد دلاری است .

برندسازی «شبکه انرژی ملی» (National Energy Grid) به عنوان نماد وحدت و پیشرفت کشور. این شبکه، همانند راه‌آهن سراسری، می‌تواند نماد توانمندی مهندسی و مدیریت جهادی در دوران تحریم باشد.

تکمیل خطوط IGAT به طول ?,??? کیلومتر در دست اجرا برای پایداری شبکه در استان‌های شمال غرب (اردبیل) و شرق کشور (سیستان) .

افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی گاز (مانند طرح ذخیره‌سازی سارجه) جهت مدیریت پیک مصرف زمستانی و کاهش خاموشی‌ها .

ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی

یک ویدیوی ? دقیقه‌ای با نام «رگ‌های حیاتی سرزمین» که مسیر گاز را از سکوهای دریایی پارس جنوبی تا مشعل‌های فلر و سپس از میان خطوط لوله ?? اینچ در دل کویر و کوهستان تا یک نیروگاه و یک خانه روستایی در خراسان نشان می‌دهد.

یک اینفوگرافیک از مقایسه شبکه گاز ایران با دیگر کشورهای دارنده منابع گاز (روسیه، آمریکا، قطر) از نظر طول خطوط، تعداد ایستگاه‌ها و درصد پوشش جمعیتی.

یک پادکست ?? دقیقه‌ای با یک مهندس مجری طرح خطوط IGAT در مناطق کوهستانی زاگرس. او از چالش‌های جوشکاری خطوط ?? اینچ در ارتفاع ?,??? متری و دمای منفی ?? درجه می‌گوید.

یک موشن گرافیک کوتاه با عنوان «خط لوله گاز سراسری چگونه کار می‌کند؟» (انیمیشن ?? ثانیه‌ای) که مراحل استخراج، شیرین‌سازی، فشرده‌سازی و انتقال گاز را به تصویر می‌کشد.

فراخوان اقدام

ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی زیرساخت‌های انرژی، آماده ارائه مشاوره، طراحی استراتژی ارتباطات و برندینگ برای نمایش توانمندی‌های صنعت نفت و گاز ایران در سطح بین‌المللی به وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران هستیم. اگر می‌خواهید رگ‌های حیاتی انرژی ایران را به عنوان یک برند قدرت و پیشرفت معرفی کنید، با ما تماس بگیرید.