برند ملی - شیراز، شهر شعر، شهر حافظ و سعدی، شهر باغ‌های ارم و دلگشا، و نزدیک‌ترین دروازه شهری به تخت جمشید (۵۰ کیلومتر) و پاسارگاد (۱۳۰ کیلومتر) و نقش رستم (۵۵ کیلومتر) است. هر سال، صدها هزار گردشگر خارجی از کشورهای اروپایی (آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا)، آسیایی (چین، ژاپن، کره جنوبی، هند) و همسایگان (قطر، امارات، عراق، عمان، کویت) از طریق فرودگاه شیراز وارد ایران می‌شوند تا از این گنجینه‌های تاریخی و فرهنگی دیدن کنند.

فرودگاه بین‌المللی شهید دستغیب شیراز (کد یاتا: SYZ) در سال ۱۳۴۰ (۱۹۶۱) تأسیس شد. در آن زمان، یک باند ۳,۲۰۰ متری و یک ترمینال کوچک داشت. در دهه‌های بعد، با رشد ترافیک هوایی و افزایش شمار گردشگران خارجی، فرودگاه چندین بار توسعه یافت.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فرودگاه شیراز به عنوان دومین فرودگاه بین‌المللی کشور (بعد از مهرآباد و سپس امام خمینی) شناخته شد. در سال ۱۳۷۸ (۱۹۹۹)، ترمینال جدید مسافری با ظرفیت ۳ میلیون مسافر در سال افتتاح شد. در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶)، باند دوم فرودگاه (با طول ۳,۶۰۰ متر) ساخته شد و فرودگاه قادر به پذیرش هواپیماهای پهن پیکر مانند ایرباس A۳۰۰ و بوئینگ ۷۷۷ گردید. در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴)، ترمینال حج و عتبات (برای زائران عراق و عربستان) با معماری اسلامی-فارسي به بهره‌برداری رسید.

نام این فرودگاه به یاد آیت‌الله سید عبدالحسین دستغیب (امام جمعه فقید شیراز که در انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۰ به شهادت رسید) نامگذاری شده است. شهدای محراب، نماد مقاومت و ایمان، در فرهنگ انقلاب اسلامی جایگاه ویژه‌ای دارند.

ارقام و مستندات

مساحت کل فرودگاه: حدود ۲,۵۰۰ هکتار

طول باند اصلی: ۳,۶۰۰ متر (مناسب برای هواپیماهای پهن پیکر)

تعداد ترمینال‌های مسافری: ۳ ترمینال (داخلی، خارجی، حج و عتبات)

ظرفیت اسمی: ۶ میلیون مسافر در سال

سال تأسیس: ۱۳۴۰ (۱۹۶۱)

سال بازسازی و توسعه اساسی: دهه ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰

شمار پروازهای داخلی روزانه: بیش از ۶۰ پرواز (به تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، اهواز، کیش، قشم، بندرعباس)

شمار پروازهای خارجی هفتگی: حدود ۱۰۰ پرواز (به مقاصد دبی، دوحه، استانبول، مسکو، کویت، دوحه، بحرین، نجف، بغداد، مدینه منوره، جده)

ایرفرانس (France) تا پیش از تحریم‌ها، پرواز مستقیم پاریس-شیراز را برقرار کرده بود. لوفت‌هانزا (آلمان) و آل‌ایتالیا (ایتالیا) نیز پروازهای چارتر فصلی داشتند. هم‌اکنون، قطر ایرویز، ترکیش ایرلاینز، فلای دبی، ایر عربیا، و ماهان ایر، بیشترین سهم پروازهای خارجی فرودگاه شیراز را دارند.

فاصله فرودگاه تا تخت جمشید: ۵۰ کیلومتر (۴۵ دقیقه)

فاصله فرودگاه تا مرکز شهر شیراز: ۱۰ کیلومتر (۲۰ دقیقه)

چالش‌ها و موانع

نخستین مشکل، تحریم‌ها و محدودیت در پذیرش هواپیماهای جدید است. بسیاری از ایرلاین‌های اروپایی پس از خروج آمریکا از برجام (سال ۱۳۹۷) پروازهای خود به شیراز را لغو کردند. هم‌اکنون، پروازهای خارجی فرودگاه شیراز عمدتاً توسط ایرلاین‌های ترکی، عربی و روسی انجام می‌شود که تعداد آنها نسبت به سال ۱۳۹۵ کاهش یافته است.

دوم، قدیمی بودن تجهیزات ناوبری و رادار فرودگاه. رادار ثانویه و سیستم‌های ILS (سیستم فرود با کمک امواج رادیویی) فرودگاه شیراز مربوط به دهه ۱۹۹۰ میلادی است و قطعات یدکی آنها تحت تحریم قابل تأمین نیست. در شرایط بد جوی (باران، مه، گرد و غبار)، خلبانان مجبور به تأخیر یا تغییر مسیر به فرودگاه‌های همجوار (بوشهر، اصفهان) می‌شوند.

سوم، کمبود هتل‌های فرودگاهی (وابسته به فرودگاه) برای مسافران ترانزیت. فرودگاه شیراز هیچ هتل فرودگاهی ۴ یا ۵ ستاره ندارد. مسافرانی که پروازهای ترانزیت با تاخیر طولانی (مثلاً شیراز-دبی با ۸ ساعت انتظار) دارند، مجبورند به شهر بروند و برگردند که این فرآیند زمان‌بر و خسته‌کننده است.

چهارم، نبود برندسازی فرودگاه به عنوان «دروازه تمدن ایران». بسیاری از گردشگران خارجی که از فرودگاه شیراز وارد می‌شوند، هیچ اطلاعاتی درباره جاذبه‌های استان فارس (تخت جمشید، پاسارگاد، نقش رستم، باغ ارم، آرامگاه حافظ و سعدی) در فرودگاه دریافت نمی‌کنند. پوسترها و بیلبوردها قدیمی و کم‌محصول هستند.

پنجم، ترافیک سنگین در ایام پیک (نوروز، تعطیلات تابستان، نیمه شعبان). پارکینگ فرودگاه در تعطیلات کاملاً پر می‌شود و صف طولانی در پلیس و گمرک، تجربه سفر را برای گردشگران خارجی ضعیف می‌کند.

فرصت‌ها و راهکارها

بازار جهانی گردشگری فرهنگی و تاریخی (فرهنگی-تاریخی) سالانه ۸۰۰ میلیارد دلار است. شیراز و استان فارس با ۶ اثر ثبت‌شده جهانی (تخت جمشید، پاسارگاد، باغ ارم، باغ دلگشا، باغ جهان نما، نقش جهان (اصفهان)) در فاصله ۱۵۰ کیلومتری، یکی از غنی‌ترین مناطق گردشگری جهان است. فرودگاه شیراز می‌تواند به «دروازه ورودی» به این گنجینه‌ها تبدیل شود.

ایجاد برند فرودگاهی «شیراز؛ شهر شعر و تمدن» (Shiraz; City of Poetry and Civilization) با همکاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان فارس. این برند باید در تابلوهای فرودگاه، بسته‌های تور، و کمپین‌های رسانه‌های اجتماعی دیده شود.

ساخت هتل فرودگاهی ۴ ستاره با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی (با امتیاز ویژه فرودگاهی). اتاق‌هایی با منظره باند پرواز، رستوران با غذاهای اصیل شیرازی (آش سبزی، کوفته، یخنی، خورش سبزی)، و مرکز خرید صنایع دستی (قلمکار، منبت، کاشی هفت رنگ، گل و مرغ).

نوسازی تجهیزات ILS و رادار با همکاری شرکت‌های چینی و روسی (غیر غربی). نصب سیستم‌های کمک ناوبری مبتنی بر GNSS (سامانه ناوبری ماهواره‌ای) که تحت تحریم نباشند.

راه‌اندازی اتوبوس‌های توریستی شاتل (فرودگاه-تخت جمشید-پاسارگاد-نقش رستم) با همکاری بخش خصوصی. گردشگری که از فرودگاه پیاده می‌شود، می‌تواند مستقیماً بدون رفتن به شهر، با اتوبوس تخصصی به تخت جمشید برود و شب را در اقامتگاه بوم‌گردی در مرودشت بگذراند و روز بعد به شیراز برگردد.

ایجاد مرکز اطلاع‌رسانی گردشگری با کادرهای چندزبانه (انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، چینی، عربی) در ورودی و خروجی ترمینال‌ها. کاتالوگ برند «شیراز؛ شهر شعر و تمدن» و بلیط ورودی آثار تاریخی باید در فرودگاه فروخته شود.

برگزاری نمایشگاه‌های دائمی صنایع دستی و هنرهای سنتی فارس (قلمکار، منبت، کاشی هفت رنگ، نگارگری) در محوطه خروجی ترمینال‌های خارجی.

ایده‌های رسانه‌ای و محتوایی

یک ویدیوی ۲ دقیقه‌ای با نام «دروازه تمدن» (Gateway to Civilization) که یک توریست خارجی را نشان می‌دهد از هواپیما پیاده می‌شود، از ترمینال خارج می‌شود، سوار اتوبوس شاتل می‌شود، و در تخت جمشید ایستاده و هویت تاریخی ایران را لمس می‌کند.

یک اینفوگرافیک از مسیرهای پروازی فرودگاه شیراز (مقاصد داخلی و خارجی، تعداد پروازها، ایرلاین‌ها) و فاصله آن تا آثار تاریخی اصلی فارس.

یک پادکست ۱۵ دقیقه‌ای با یک راهنمای تور شیرازی که از تجربه خود با گردشگران خارجی می‌گوید و اینکه فرودگاه چه نقشی در اولین برداشت آنها از ایران دارد.

یک موشن گرافیک کوتاه با عنوان «فرودگاه شیراز چگونه کار می‌کند؟» (انیمیشن ۶۰ ثانیه‌ای) که مراحل ورود و خروج گردشگر خارجی (پلیس، گمرک، بار، خروجی) را به تصویر می‌کشد.

فراخوان اقدام

ما به عنوان یک مجموعه تخصصی در حوزه برندسازی ملی و بازاریابی زیرساخت‌های گردشگری و حمل و نقل، آماده ارائه مشاوره، طراحی استراتژی بازاریابی، برندینگ و بسته‌بندی خدمات فرودگاهی به شرکت فرودگاه‌های ایران، اداره کل فرودگاه استان فارس و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی هستیم. اگر می‌خواهید دروازه تمدن ایران به جهان را به یک برند تبدیل کنید، با ما تماس بگیرید.